Windenergie op land

U bent hier

Stap 3: Planfase

In deze fase stellen partijen vast of het projectplan daadwerkelijk haalbaar is. Hiervoor worden aanvullende onderzoeken gedaan. Ook komt er zo mogelijk een ruimtelijke onderbouwing of een complete milieueffectrapportage (m.e.r.). Daarnaast wordt bekeken of het project aan alle wettelijke normen en regels voldoet en worden de vergunningaanvragen en/of de bestemmingsplanwijziging voorbereid Tevens worden in deze fase de contracten klaargemaakt voor de realisatie.

De volgende partijen spelen een rol in deze fase: 

Het is aan te bevelen een brede projectgroep te vormen met gemeente, initiatiefnemer, provincie, belangenorganisaties en overige overheden. Dit heeft als voordeel dat alle punten op elkaar afgestemd kunnen worden.

Gemeente: (keuze maken voor) medewerking ruimtelijke procedures en vergunningen
De gemeente kan verschillende rollen vervullen. De gemeente zou ook initiatiefnemer kunnen zijn voor een windpark.

Op basis van de onderzoeken en politiek- maatschappelijke afwegingen neemt de gemeente(raad) in deze fase een besluit om het bestemmingplan te wijzigen of een nieuw bestemmingsplan te maken. Daarna start de bestemmingsplanprocedure met bijbehorende inspraakrondes. De gemeente bepaalt aan de hand van het projectvoorstel of er een MER moet worden opgesteld.

Door de crisis- en herstelwet zijn veranderingen opgetreden. Wanneer een gemeente weigert mee te werken, kan het plan onder bevoegdheid van de provincie tot uitwerking komen.

Zowel voor de ruimtelijke procedures als voor vergunningaanvragen zijn diverse onderzoeken nodig. Sommige onderzoeken zijn mogelijk al in de verkenningsfase gedaan. Voor andere onderzoeken kunnen desgewenst adviesbureaus ingeschakeld worden. De initiatiefnemer (of projectontwikkelaar) is verantwoordelijk voor het aanleveren van de onderzoeksrapporten aan de gemeente. De gemeente controleert of alle onderzoeken zijn gedaan en of ze voldoen aan wettelijke normen.

Een gemeentelijke projectgroep zorgt voor een goede interne afstemming. De trekker van de projectgroep kan zowel van de afdeling ruimtelijke ordening als van de afdeling milieu afkomstig zijn. De gemeente kan de aanzet doen tot een brede projectgroep.

Initiatiefnemer/ projectontwikkelaar: onderzoeken uit (laten) voeren en procedures doorlopen
De initiatiefnemer kan zelf het project ontwikkelen of daar een projectontwikkelaar voor inhuren.

Idealiter benadert de initiatiefnemer de gemeente al in de verkenningsfase. Is dat niet gebeurd, dan vraagt de initiatiefnemer in de planfase de gemeente ‘officieel’ om medewerking voor alle noodzakelijke procedures. Het gaat hierbij om de bestemmingsplanprocedure, een eventuele m.e.r. procedure, de omgevingsvergunning en eventuele aanvullende vergunningen voor de bouw van het windpark. Samen met de gemeente spreekt de initiatiefnemer vervolgens een tijdspad af. De duur van de planfase hangt grotendeels af van de lengte van bezwaar- en beroepsperioden.

Voor zover het nog niet is gebeurd in de voorgaande fase zorgt de initiatiefnemer voor de nodige onderzoeksrapporten. Het gaat hierbij in ieder geval om onderzoeken naar: 

  • geluid 
  • risicozonering (en eventueel externe veiligheid van omliggende bedrijven) 
  • aanwezigheid van woningen, (spoor)wegen, straalpaden, kabels en leidingen en eventuele nabijheid van vliegvelden en radarposten
  • slagschaduw 
  • flora- en fauna
  • landschappelijke inpassing
  • watertoets
  • archeologische toes

De initiatiefnemer start in deze fase ook met de voorbereiding van de bouw, samen met de gemeente (en eventueel provincie, Rijkswaterstaat, waterschappen etc.). Daarbij komen de volgende vragen aan de orde: 

  • Waar komen toegangswegen te liggen?
  • Hoe loopt het kabeltracé en wat wordt de plek voor de netaansluiting?
  • Moet het verkeer op een bepaald moment worden stilgelegd voor aanvoer van materiaal?
  • Moeten waterwegen tijdens de bouw (tijdelijk) worden verlegd?

Vergunningen voor aanleg toegangswegen , kabels en boringen en voor het kappen van bomen worden in deze fase ook al voorbereid en aangevraagd.

Daarnaast moet de initiatiefnemer de organisatievorm en juridische entiteit van het project bepalen en de business case afronden. Daarvoor moeten contracten met grondeigenaren opgesteld en ondertekend zijn en moeten afspraken met investeerders rond zijn.Is de doorgang van het project financieel haalbaar en lijken de vergunningen verleend te kunnen worden, dan kan de initiatiefnemer starten met de voorbereiding van de subsidieaanvraag (SDE) en gesprekken met windturbinefabrikanten voor het leveringscontract. Tijdens de vergunningaanvraag moeten bepaalde (algemene) specificaties van de windturbine al opgenomen worden. Het is belangrijk om de juiste informatie op te nemen van de diverse, bestaande typen windturbines voor de locatie. De initiatiefnemer maakt ook afspraken met de netbeheerder over de aansluiting op het elektriciteitsnet.

Het is belangrijk dat de initiatiefnemer, in samenspraak met de gemeente, omwonenden en omliggende bedrijven goed betrekt bij de plannen. Door te luisteren naar omwonenden kan er zoveel mogelijk rekening gehouden worden met de punten waar zij zich zorgen om maken. Op deze manier is het risico kleiner dat gevoelige punten pas tijdens de bezwaar- en beroepsprocedures naar voren komen. Goede visualisaties van het ontwerp (tekeningen, maquettes, filmpjes) kunnen een goed beeld geven van de plannen. Eventuele afspraken die de initiatiefnemer in de planfase maakt met omwonenden en omliggende bedrijven kunnen bijvoorbeeld in de omgevingsvergunning worden vastgelegd. Ook kunnen burgers en omliggende bedrijven in bepaalde gevallen participeren in het project.

Grondeigenaren: afspraken vastleggen
Initiatiefnemers hebben vaak al tijdens de (voor)verkenning een intentieovereenkomst afgesloten met de grondeigenaren. In deze fase worden de contracten definitief gemaakt bijvoorbeeld door het vestigen van een recht van opstal.

Omwonenden en omliggende bedrijven: meedenken en inspraak
Direct omwonenden en omliggende bedrijven kunnen een actieve rol spelen in het proces. Zij kunnen als het plan het toelaat participeren in het project. Ook kunnen zij meedenken en al vroegtijdig afspraken maken. Een voorbeeld hiervan is dat op verzoek van omwonenden in geval van slagschaduw een extra stilstandvoorziening kan worden opgenomen in de omgevingsvergunning. Dit is extra op wat wettelijk is voorgeschreven. De projectontwikkelaar of gemeente hoeft hier niet aan mee te werken.

Iedereen heeft de mogelijkheid om tijdens inspraakmomenten zienswijzen of bezwaren in te dienen.

Burgers: inspraak, participatie
Burgers hebben altijd de mogelijkheid om vragen te stellen aan de gemeente en te reageren op informatie en plannen die de gemeente naar buiten brengt. Als de gemeente een bestemmingsplan wil vaststellen of vergunningen wil verlenen, hebben burgers de mogelijkheid hun zienswijzen en later bezwaren in te brengen. Als burger moet je belanghebbende zijn om je bezwaar ontvankelijk te laten verklaren, dit geldt bijvoorbeeld voor omwonenden.

In sommige gevallen is het ook mogelijk als burger te participeren in het project.

Belangenorganisaties: meedenken en inspraak
Belangenorganisaties kunnen een actieve rol spelen in het proces. Zij kunnen meedenken en al vroegtijdig afspraken maken over aspecten die zij van belang vinden. Iedereen heeft de mogelijkheid om tijdens inspraakmomenten zienswijzen of bezwaren in te dienen.

Overige overheden: meedenken en inspraak
Overige overheden kunnen worden uitgenodigd om mee te denken. In ieder geval moeten zij meewerken bij het aanleveren van informatie. Iedereen heeft de mogelijkheid om tijdens inspraakmomenten zienswijzen of bezwaren in te dienen.

De provincie beoordeelt of een vergunning in het kader van de natuurbeschermingswet vereist is en kan worden afgegeven. In deze fase zal ook de EIA- en SDE-aanvraag bij het Agentschap NL door de initiatiefnemer worden ingediend. De realisatiefase zal pas starten als een subsidiebeschikking is ontvangen.

Projectontwikkelaars: rol initiatiefnemer
Het initiatief voor het windpark kan komen van een projectontwikkelaar. Ook als omwonenden, bedrijven of de gemeente het initiatief hebben genomen om windenergie te realiseren, kunnen zij of zelf de rol van projectontwikkelaar vervullen of een projectontwikkelaar in de arm nemen om de plannen verder uit te werken.

Windturbinefabrikant: levering windturbines
De initiatiefnemer sluit een contract af met een van de windturbinefabrikanten voor het leveren en bouwen van de windturbines. Vaak verzorgen de windturbinefabrikanten de gehele bouw en werken ze samen met een civiele aannemer voor de toegangswegen en een electrisch bedrijf voor de interne bekabeling. Er kan ook tegelijkertijd een contract met de windturbinefabrikant afgesloten worden voor het beheer en onderhoud van de windturbines.

Investeerders / financiers: afspraken met initiatiefnemers; verstrekken van leningen
De initiatiefnemer kan zelf (een deel) investeren in het windpark. Voor overige financiering maken initiatiefnemers en investeerders in deze fase definitieve afspraken. Ze kunnen bijvoorbeeld besluiten voor een (groot) deel van de investering een banklening of projectfinanciering af te sluiten.

Als voor een lening of projectfinanciering  wordt gekozen, zullen diverse banken benaderd worden voor een offerte en kan een bank gekozen worden die het beste aansluit bij de wensen van de investeerder.

Netbeheerders: afspraken met initiatiefnemers
De initiatiefnemer en netbeheerders maken afspraken over de aansluiting van het nieuwe windpark op het elektriciteitsnet.

Elektriciteitshandelaren: afsluiten contract
De initiatiefnemer en elektriciteitshandelaar bereiden een elektriciteitsafnamecontract voor. Elektriciteitshandelaren kunnen ook de energiebedrijven zijn.

Adviesbureaus: op verzoek onderzoek doen
Op verzoek van de initiatiefnemer(s) kunnen adviesbureaus verschillende onderzoeken doen op gebied van geluid, veiligheid/risico, slagschaduw, windopbrengst, flora- en fauna etc. Ook kunnen in deze fase juridische adviseurs worden ingeschakeld voor het oprichten van een juridische entiteit (een BV, CV of VOF bijvoorbeeld) en voor ondersteuning  bij het afsluiten van alle contracten.

< Verkenning | Realisatie >